Het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen is een topprioriteit geworden voor diverse landen en organisaties. Het emissiehandelssysteem (ETS) is een goed instrument in deze marktgerichte aanpak, omdat bedrijven eerder geneigd zijn hun uitstoot te verminderen als ze economische prikkels hebben. Hoewel er verschillende ETS-systemen bestaan ​​met uiteenlopende doelstellingen, streven ze allemaal naar hetzelfde doel: het verminderen van de CO2-uitstoot met behoud van economische efficiëntie.

Soorten emissiehandelssystemen

Er bestaan ​​twee soorten emissiehandelssystemen: een systeem waarbij de uitstoot van broeikasgassen niet mag worden overschreden (cap-and-trade) , en een systeem waarbij andere normen limieten stellen aan de hoeveelheid die een bedrijf mag uitstoten. Beide systemen werken volgens verschillende principes en dienen verschillende wettelijke behoeften en milieudoelen. Laten we deze informatie nu eens bekijken en bespreken aan de hand van enkele concrete voorbeelden, zodat we begrijpen hoe het werkt.

Cap-and-Trade-systemen

Het meest bekende model voor een emissiehandelssysteem is het cap-and-trade-systeem. Het is gebaseerd op een eenvoudig en robuust principe: het vaststellen van een maximum of limiet voor de totale hoeveelheid broeikasgassen die worden uitgestoten door alle entiteiten binnen de rechtsgebieden die aan het systeem deelnemen.

• Emissierechten: Elk bedrijf krijgt een bepaald aantal rechten toegewezen of koopt deze. Een bedrijf mag 1 ton CO₂ uitstoten equivalent telkens wanneer een toelage is verbruikt.
• Handelsflexibiliteit: Bedrijven die hun emissies effectief verlagen tot onder de voorgeschreven limiet, kunnen deze extra broeikasgasvergunningen verkopen aan andere bedrijven. Dit geeft bedrijven een financieel belang bij het opschonen van hun activiteiten en het implementeren van energiebesparende processen zonder buitensporige regelgeving voor nieuwe apparatuur.
• Marktwerking: Marktkrachten zorgen ervoor dat de marktprijs van vergunningen wordt bepaald door het koop-en-verkoopspel. Wanneer er veel vraag is, stijgen de prijzen van vergunningen, waardoor bedrijven gedwongen worden om goedkopere manieren te zoeken om emissies te verminderen.

Een voorbeeld hiervan is het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) , dat wordt beschouwd als 's werelds grootste en oudste systeem voor de handel in emissierechten. Emissies van de Europese zware industrie, energieproductie en geleidelijk ook de luchtvaartsector vallen onder het EU ETS, waarbij het emissieplafond jaar na jaar wordt verlaagd om emissiereductie op lange termijn te garanderen.

Basislijn- en kredietsystemen

In tegenstelling tot cap-and-trade stelt het baseline-and-credit-systeem echter geen bovengrens vast voor cumulatieve emissies. In plaats daarvan biedt het beloningen aan geselecteerde ondernemingen.

Belangrijkste kenmerken van Baseline- en Creditsystemen

• Geen totaalplafond: In tegenstelling tot cap-and-trade is er geen bovengrens voor de totale uitstoot. Als een bedrijf genoeg credits heeft en wil blijven vervuilen, kan het doorgaan met het uitstoten van broeikasgassen zolang het credits heeft.
• Offsetmechanisme: Bedrijven die de vereiste emissiereducties overschrijden, verkopen credits aan anderen die onder hun baseline blijven. Deze credits moeten worden ondersteund door echte reducties die zijn geverifieerd in het afgelopen boekjaar.
• Flexibiliteit in naleving: Dankzij de flexibiliteit in naleving kunnen bedrijven credits kopen of verkopen, waardoor de directe last van verantwoordelijkheid wordt verminderd.

Baseline-and-credit-systemen worden vaak gebruikt in industrieën of landen waar het niet mogelijk is om een ​​bovengrens voor emissies te stellen. Dit kan komen door uitgebreide industrialisatie, wisselende economische stadia of ontwikkelende levensstandaarden.

Lees ook: Handelsbeleid inzake koolstofemissies

Andere soorten emissiehandelssystemen

De structuur van een emissiehandelssysteem bepaalt hoe het wordt geclassificeerd. De belangrijkste typen vallen binnen deze categorie.

Nalevingsmarkten

Compliancemarkten zijn verplichte systemen waarin bedrijven wettelijk verplicht zijn om emissiereductiedoelstellingen te behalen, ongeacht de kosten. Ze worden meestal geassocieerd met systemen voor de handel in emissierechten, waarbij overheden strikte limieten opleggen aan emissies om naleving te garanderen. Bedrijven die onder het EU-emissiehandelssysteem vallen, moeten zich bijvoorbeeld aan de wettelijke limieten houden, anders riskeren ze boetes.

Vrijwillige markten

Overheden reguleren vrijwillige markten niet , maar ze stellen bedrijven wel in staat om zelfopgelegde duurzaamheidsdoelstellingen te behalen. Bedrijven kopen compensaties, zoals het planten van bomen of het financieren van projecten voor hernieuwbare energie, om hun inspanningen op het gebied van het verminderen van hun CO2-uitstoot aan te tonen . Hoewel deze vrijwillige markten niet worden gehandhaafd, vormen ze toch een belangrijke drijfveer voor maatschappelijk verantwoord ondernemen en klimaatactie.

Lees ook: India staat op het punt een eigen markt voor de handel in CO2-emissierechten te lanceren

Het juiste systeem kiezen

Zowel emissiehandelssystemen als basissystemen en kredietsystemen hebben voor- en nadelen.

Het cap-and-trade-systeem is beter geschikt voor grootschalige programma's, omdat het garandeert dat zodra een totaal emissieniveau is vastgesteld, elke verdere reductie een extra voordeel oplevert. Het brengt echter aanzienlijke kosten met zich mee voor bedrijven in sectoren met hoge emissies.

Baseline-and-credit-systemen bieden echter meer flexibiliteit en kunnen innovatie stimuleren door eerdere reducties te stimuleren. Ze leggen echter geen algehele limiet op emissies op, wat de snelheid van algehele emissiereducties kan vertragen.

In Conclusie

Het emissiehandelssysteem (ETS) is een krachtig instrument in de strijd tegen klimaatverandering en biedt een op de markt gebaseerd mechanisme om broeikasgassen te verlagen. Terwijl cap-and-trade-systemen harde limieten stellen aan de totale emissies, stimuleren baseline-and-credit-systemen bedrijven die hun reductiedoelstellingen overtreffen. Deze systemen, gecombineerd met compliance en vrijwillige markten, helpen bedrijven om economische groei in evenwicht te brengen en tegelijkertijd ecologische duurzaamheid te bevorderen.

Als we deze verschillende soorten ETS beter begrijpen, kunnen beleidsmakers, bedrijven en particulieren beter beoordelen hoe ze deze systemen het beste kunnen inzetten voor een duurzame toekomst.

Lees ook: Mondiale perspectieven op de CO2-belasting: succesverhalen en uitdagingen