Wat zijn nucleaire gevaren?

Nucleaire gevaren zijn de bedreigingen die voortkomen uit de geurloze en onzichtbare besmetting van het milieu door de aanwezigheid van radioactieve materialen zoals radionucliden in de lucht, de bodem of het water. Radionucliden zijn elementen zoals uranium 235, uranium 283, kalium 40, thorium 232, koolstof 14, radium 226 en meer met een onstabiele atoomkern. Het geeft ioniserende straling vrij in de vorm van alfa-, bèta- en gammastraling.

In de kern van het radionuclideatoom komt overtollige energie vrij die vrijkomt door verschillende soorten radioactief verval; ze zenden hoogenergetische deeltjes (alfa- en bètastraling) en elektromagnetische straling (gammastraling) uit. De emissies van stralen en deeltjes door een onstabiele kern worden radioactiviteit genoemd. De besmetting van het milieu met deze straling staat bekend als nucleaire of radioactieve vervuiling.

Nucleaire gevaren of vervuiling zijn het vrijkomen van radioactieve stoffen of hoogenergetische deeltjes in het water, de aarde of de lucht als gevolg van menselijke (per ongeluk of ontwerp) of natuurlijke activiteiten. Natuurlijke activiteiten omvatten de uitstoot van radongas uit de grond; ze worden als verontreinigende stoffen beschouwd wanneer ze een bedreiging voor de mens vormen.

Effecten van nucleaire gevaren

De effecten van nucleaire gevaren zijn gewoonlijk afhankelijk van de diffusiesnelheid, de snelheid van de afzetting van verontreinigende stoffen, de halfwaardetijd en het vermogen om energie vrij te geven. Klimatologische omstandigheden zoals regenval, wind en temperatuur bepalen ook de effecten van nucleaire gevaren.

Nucleaire gevaren zijn zeer dodelijk en kunnen genetisch (gevolgen voor toekomstige generaties) of somatisch (gevolgen voor een blootgesteld individu) zijn. Enkele van de effecten zijn onder meer een verkorting van de levensduur, kanker en genetische mutaties of effecten.

Alle soorten organismen worden beïnvloed door straling (radioactieve) vervuiling. Straling kan chemische bindingen zoals DNA in cellen verbreken. Dit kan de controlemechanismen en genetische samenstelling beïnvloeden. De effecten van nucleaire straling kunnen onmiddellijk optreden; ze kunnen ook worden verlengd of uitgesteld. De effecten ervan kunnen ook worden overgedragen op toekomstige generaties.

Bij blootstelling aan lage doses stralingsvervuiling - 100 tot 250 rads - overlijden mensen niet, maar kunnen ze geleidelijk last krijgen van misselijkheid, haaruitval, vermoeidheid, braken, etc. Herstel van lage doses stralingsvervuiling is mogelijk.

Blootstelling aan hoge doses straling – ongeveer 400 tot 500 rad – kan het beenmerg ernstig aantasten en het aantal bloedcellen verminderen. Het kan ook de natuurlijke weerstand en het vermogen om ziekteverwekkers te bestrijden verminderen, en het bloed kan slecht stollen. De getroffen persoon kan snel overlijden aan bloedingen en infecties.

Zelfs hogere stralingsdoses – 10,000 rad – kunnen mensen en andere organismen doden door ernstige schade toe te brengen aan het weefsel van de hersenen, het hart en andere organen. Mensen die werken met of omgaan met radioactief afval kunnen geleidelijk maar continu worden blootgesteld aan straling en uiteindelijk dodelijke ziekten ontwikkelen, zoals verschillende vormen van kanker.

Radioactiviteit kan ook mensen en organismen beïnvloeden via voedselketens. Het belangrijkste effect van nucleair gevaar is het feit dat het langetermijneffecten veroorzaakt, die het hele leven van de mens beïnvloeden en daarmee de toekomst van onze beschaving.

Manieren om nucleaire gevaren te beheersen

Het gebruik van radioactieve materialen is zeer nuttig, effectief en wijdverbreid, en de moderne samenleving kan niet zonder. Er is echter geen remedie voor de schade die stralingsvervuiling veroorzaakt. Het is dus essentieel om radioactieve vervuiling te beheersen en te voorkomen. Hieronder volgen enkele maatregelen om nucleaire gevaren te beheersen:

• Het onzorgvuldig omgaan met radioactief materiaal, het lekken uit kernreactoren, het transport en gebruik van radioactieve brandstoffen, radioactieve isotopen en splijtingsproducten moet volledig stoppen.
• Kernafval dat in laboratoria wordt gegenereerd, moet veilig worden verwijderd.

• De autoriteiten moeten allerlei veiligheidsmaatregelen strikt handhaven.
• De locaties van kerncentrales moeten zich in gebieden bevinden na zorgvuldige studie van de geologie en andere gevestigde omstandigheden.
• Regelmatige monitoring en kwantitatieve analyse door middel van bemonstering in risicogebieden.
• Correcte en veilige afvalverwerking.
• Planten moeten alle preventieve maatregelen volgen, zodat de achtergrondstralingsniveaus de aanvaardbare limiet niet overschrijden.
• Veiligheidsmaatregelen tegen nucleaire gevaren zijn versterkt.
• Passende maatregelen tegen beroepsmatige blootstelling.