De 29e Conferentie van de Partijen (COP29) van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) in Bakoe werd de "COP van de Financiën" genoemd. Een groot deel van het Mondiale Zuiden en het maatschappelijk middenveld was echter teleurgesteld over het belangrijkste resultaat: de nieuwe collectieve, gekwantificeerde doelstelling (NCQG) van 300 miljard dollar per jaar tegen 2035. De reikwijdte van de toezegging en de manier waarop de gesprekken daartoe hadden geleid, waren de belangrijkste oorzaken van de ontevredenheid. Desondanks gaf de ambitieuze doelstelling om tegen 2035 jaarlijks 1.3 biljoen dollar te mobiliseren , zoals uiteengezet in de routekaart van Bakoe naar Belém, nieuwe hoop op een ambitieuzer kader voor klimaatfinanciering.

Het langverwachte eindrapport van de routekaart van Bakoe naar Belem werd gepubliceerd op 5 november, vlak voor de COP30-onderhandelingen in Belem. Het document verzamelt internationale perspectieven over hoe het tekort aan klimaatfinanciering kan worden gedicht, gebaseerd op gesprekken met nationale delegaties, het maatschappelijk middenveld en financiële specialisten. In plaats van nieuwe mechanismen te creëren, beoogt het de huidige activiteiten en toezeggingen te integreren om de jaarlijkse doelstelling van $ 1.3 biljoen voor ontwikkelingslanden te realiseren en zo een samenhangend referentiekader te creëren.

Wat zijn de belangrijkste actiegebieden van de routekaart van Bakoe naar Belem?

De vijf belangrijkste "R's" van de routekaart van Bakoe naar Belém zijn actiefronten die bedoeld zijn om de stroom van klimaatfinanciering naar ontwikkelingslanden te versnellen.

• Aanvullen: Verhoogde subsidies, goedkope financieringen en concessionele leningen om te garanderen dat er klimaatfondsen beschikbaar zijn voor aanpassing en mitigatie.
• Herkanaliseren: Gebruik publiek-private partnerschappen om particuliere en liefdadigheidsinvesteringen te mobiliseren voor transformatieve projecten.
• Opnieuw in evenwicht brengen: Verbetering van het duurzaamheid van de schuldenlast en het geven van meer budgettaire ruimte aan opkomende landen om te investeren in groene groei.
• Vernieuwing: Het creëren van kaders voor samenwerking en capaciteit om klimaatportfolio's effectief op te schalen.
• Hervormen: Het veranderen van internationale financiële systemen om eerlijke kapitaalstromen te bevorderen.

Adaptatiefinanciering, erkend als essentieel voor het opbouwen van veerkracht, krijgt speciale aandacht. Het onderzoek benadrukt dat ontwikkelingslanden, met name kwetsbare landen, de omslag niet kunnen maken zonder robuustere adaptatiemechanismen.

Lees ook: Terwijl Brazilië zich voorbereidt op COP30, dagen wereldleiders de Amerikaanse klimaatontkenning uit

Hoe zal het stappenplan prioriteit geven aan klimaatactiesectoren?

Om klimaatfinanciering af te stemmen op doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, identificeert de routekaart vijf hoofdgebieden:

• Aanpassing en verlies en schade: Verhoging van de financiering voor rampenherstel en veerkracht in risicolanden.
• Natuur en biodiversiteit: Stimuleer inheems beheer en behoud van natuurlijke habitats.
• Schone energie Overgang: Financiering van de netversterking en infrastructuur voor hernieuwbare energie.
• Landbouw en voedselsystemen: Het bevorderen van voedselzekerheid en duurzame landbouw.
• Rechtvaardige transities: Ervoor zorgen dat economische verandering inclusief is en gemeenschappen en werknemers beschermt.

De routekaart van Bakoe naar Belem voorziet niet alleen in de geldstroom, maar ook in de richting ervan. Door financiering te koppelen aan nationale klimaatdoelen, wordt ervoor gezorgd dat het geld terechtkomt op de gebieden met de grootste impact.

Lees ook: Wereldleiders lanceren Tropical Forests Forever Facility (TFFF) op klimaattop in Brazilië

Welke kortetermijnstappen zorgen voor implementatie vóór 2030?

De routekaart van Bakoe naar Belem identificeert haalbare vervolgstappen voor 2026-2028 en erkent de cruciale behoefte aan kwantificeerbare vooruitgang. Deze zijn bedoeld om verantwoording af te leggen, de transparantie te vergroten en het vertrouwen binnen het klimaatfinancieringsnetwerk te bevorderen.

• Onafhankelijke deskundigengroep: Om de gegevens te verbeteren en praktische financieringsopties te creëren, zullen de COP-voorzitterschappen een deskundigengroep vormen. Het eerste rapport van de groep wordt in oktober 2026 verwacht.
• Regelmatige discussies: Om de voortgang bij partijen en stakeholders te monitoren, vinden er gedurende het jaar gestructureerde gesprekken plaats.
• Gezamenlijke leveringsplannen: Ontwikkelde landen worden opgeroepen hun bijdragen aan de 300 miljard dollar te schetsen NCQG in hun gezamenlijke uitvoeringsplannen, die in tweejaarlijkse mededelingen gepubliceerd moeten worden.
• Geaggregeerde voortgangsweergave: Tegen 2027 zou het Permanente Comité voor Financiën van de UNFCCC een uitgebreide evaluatie van de bijdragen en resultaten kunnen opleveren.
• Register van toekomstgerichte informatie: Een uniform systeem om de voorspelbaarheid en transparantie van financiële stromen te verbeteren.

Om de huidige inspanningen te integreren in de doelstelling van een biljoen dollar, identificeert de studie ook 13 potentiële maatregelen die zijn voorgesteld door verschillende actoren, waaronder het IMF , institutionele beleggers, kredietbeoordelingsbureaus en multilaterale ontwikkelingsbanken (MDB's).

Lees ook: Noorwegen investeert ongeveer 3 miljard dollar in het Wereldwijde Fonds voor Bosbescherming

Kan de routekaart van Bakoe naar Belem werkelijk 1.3 biljoen dollar mobiliseren?

De routekaart van Bakoe naar Belem verenigt uiteenlopende internationale initiatieven, maar het succes ervan hangt af van echte politieke wil en implementatie. Hoewel er enkele juridisch bindende afspraken in staan, herhaalt de overeenkomst de al lang bestaande eisen van het Zuiden, zoals hogere subsidies, eerlijkere leenvoorwaarden en structurele financiële hervormingen.

Als het niet wordt gecombineerd met nieuwe verantwoordingsmaatregelen, kan de afhankelijkheid van bestaande mechanismen zoals schuldomruil, kapitaalhervormingen van de MDB en herverdeling van speciale trekkingsrechten het revolutionaire potentieel ervan beperken. Het risico bestaat dat het eerder een procedurele leidraad dan een revolutionair instrument blijft bij gebrek aan kwantificeerbare doelen of handhavingsmechanismen.

Ambitie en actie blijven uiteenlopen. Eerdere programma's van "miljarden tot biljoenen" voldeden niet aan de verwachtingen. Zo werd bijvoorbeeld slechts een kwart tot een zevende van het verwachte private kapitaal voor schone energietransities in ontwikkelingslanden gemobiliseerd via gemengde financiering.

Verwacht wordt dat ontwikkelingslanden verdere druk zullen uitoefenen op COP30 om gesprekken te voeren in het kader van artikel 9.1 van het Akkoord van Parijs, dat de ontwikkelde landen verplicht tot het verstrekken van nieuwe, aanvullende en voorspelbare financiering. Noord-Zuid-spanningen zouden opnieuw kunnen oplaaien als dergelijke garanties uitblijven.

Lees ook: Prins Williams Earthshot-boodschap in Rio: Hoop en innovatie kunnen de klimaatuitdagingen aanpakken

Zal deze routekaart klimaatfinanciering opnieuw definiëren?

Het doel van de routekaart van Bakoe naar Belem is om klimaatfinanciering te veranderen van verspreide toezeggingen naar een georganiseerd, collaboratief kader. Het succes ervan zal afhangen van het creëren van wereldwijd vertrouwen, het integreren van urgentie in de politiek en het tonen van tastbare vooruitgang vóór 2030. Het grootste obstakel voor rechtvaardige klimaatactie is nog steeds de verschuiving van beloften naar geldstromen, maar het biedt ook de belangrijkste kans.

Veelgestelde vragen (FAQ's)

V1. Wat is het doel van de routekaart van Bakoe naar Belem?

De routekaart beoogt tegen 2035 een gemeenschappelijk kader te creëren om de klimaatfinanciering te verhogen tot $ 1.3 biljoen per jaar, voornamelijk voor ontwikkelingslanden. Zonder nieuwe systemen te creëren, verenigt het de huidige financiële initiatieven.

Vraag 2. Wie heeft bijgedragen aan de totstandkoming van de Roadmap?

De routekaart omvat standpunten van het maatschappelijk middenveld, economen en partijleden en is gebaseerd op ruim 227 schriftelijke inzendingen, halfjaarlijkse consultaties in Bonn en input van een kring van ministers van Financiën die door het COP29-voorzitterschap is bijeengeroepen.

Vraag 3. Wat zijn de belangrijkste uitdagingen bij het bereiken van de doelen van de routekaart?

Beperkte overheidsfinanciering, zwakke betrokkenheid van de commerciële sector, een gebrek aan handhavingsinstrumenten en aanhoudende schuldenlasten in ontwikkelingslanden behoren tot de grootste uitdagingen. De routekaart vereist verantwoording, transparantieprocedures en voortdurende politieke betrokkenheid om succesvol te zijn.

Lees ook: Rijkste 1% verantwoordelijk voor 41% van de wereldwijde uitstoot, blijkt uit rapport over klimaatongelijkheid.